خلاصه مقاله
چند سال پیش، دسترسی به GPT-4 یعنی پرداخت ماهی ۲۰ دلار برای ChatGPT Plus، و برای همین خیلیها دنبال راه رایگانش میگشتند. حالا شرایط فرق کرده است. OpenAI مدل GPT-4 را در اردیبهشت ۱۴۰۴ (آوریل ۲۰۲۵) از ChatGPT کنار گذاشت، و مدلهایی که امروز حتی نسخه رایگان در اختیارتان میگذارد، از GPT-4 قویترند.
پس سؤال درست این نیست که «چطور GPT-4 را رایگان استفاده کنم؟». سؤال درست این است: «بهترین مدلهای GPT را کجا و با چه محدودیتی میشود رایگان استفاده کرد؟» در این مقاله ۷ راه واقعی و امتحانشده را با اطلاعات مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) مرور میکنیم. برای هر روش هم میگوییم به درد چه کسی میخورد.
یک نکته مهم: شرکتهای هوش مصنوعی مدلها و سهمیههای رایگان را مدام تغییر میدهند. اطلاعات این مقاله مربوط به مهر ۱۴۰۵ است. بعضی از این سرویسها هم ممکن است در همه کشورها در دسترس نباشند، پس پیش از استفاده شرایط و قوانین هر سرویس را بخوانید.
۱. نسخه رایگان ChatGPT: سادهترین راه
بیشتر کسانی که دنبال GPT رایگان هستند، اصلاً لازم نیست جای دیگری بروند. خود ChatGPT نسخه رایگان دارد و این نسخه از مهر ۱۴۰۵ بهتدریج به مدل GPT-6 Luna ارتقا پیدا میکند. (پیش از آن مدل GPT-5.6 Luna بود.)
چه چیزی رایگان است؟
- طبق صفحه راهنمای OpenAI، چت متنی روزمره در نسخه رایگان محدودیت تعداد ندارد، البته با چند محافظ برای جلوگیری از سوءاستفاده.
- برای سؤالهای سختتر دکمهای به اسم Think هست که پیش از جواب دادن بیشتر فکر میکند.
- آپلود فایل، ساخت تصویر، چت صوتی و تحلیل داده هم وجود دارند، ولی هرکدام سقف استفاده جداگانه دارند.
محدودیتها
کاربر رایگان به مدل قویتر GPT-6 Sol و سطحهای بالاتر استدلال دسترسی ندارد. اینها برای پلنهای پولی Plus و Pro هستند.
برای چه کسی مناسب است؟ تقریباً همه. برای نوشتن، ترجمه، خلاصهسازی و ایده گرفتن برای محتوا، بهترین نقطه شروع همین است.
۲. Microsoft Copilot: هوش مصنوعی رایگان مایکروسافت
Copilot مایکروسافت روی مدلهای OpenAI ساخته شده است. خود مایکروسافت اعلام کرده بود که GPT-5 برای کاربران رایگان Copilot هم فعال است، و بعداً آن را به مدلهای جدیدتر OpenAI ارتقا داد. برای گرفتن بهترین نتیجه، حالت پیشفرض Smart را انتخاب کنید.
چطور استفاده کنیم؟
- وبسایت copilot.microsoft.com (یا copilot.com)
- اپلیکیشن Copilot برای اندروید و iOS
- آیکون Copilot در ویندوز ۱۱ و مرورگر Edge
برای استفاده رایگان کافی است با یک حساب مایکروسافت وارد شوید. بعضی امکانات سقف استفاده دارند. نسخه وب Word و Excel و PowerPoint هم رایگان است.
برای چه کسی مناسب است؟ کسانی که با ویندوز و Edge کار میکنند، یا میخواهند جوابها همراه با منبع از وب باشد.
۳. Duck.ai: چت ناشناس با مدلهای OpenAI
DuckDuckGo، همان موتور جستوجویی که روی حریم خصوصی تمرکز دارد، سرویسی به اسم Duck.ai دارد. در آن بدون ساختن حساب کاربری میتوانید با چند مدل هوش مصنوعی چت کنید.
مدلهای رایگان
طبق صفحه راهنمای DuckDuckGo، مدلهای رایگان فعلی اینها هستند: GPT-5.4 mini و GPT-5.4 nano از OpenAI، مدل متنباز gpt-oss-120b، Claude 4.5 Haiku، Mistral Small 4 و Gemma 4.
محدودیتها
سقف استفاده روزانه دارد که هر شب ساعت ۰۰:۰۰ به وقت UTC (ساعت ۳:۳۰ بامداد به وقت ایران) دوباره پر میشود.
برای چه کسی مناسب است؟ کسانی که به حریم خصوصی اهمیت میدهند و نمیخواهند ثبتنام کنند.
۴. Poe: چند مدل مختلف در یک جا
Poe متعلق به Quora است و دهها مدل از OpenAI، گوگل، Anthropic و شرکتهای دیگر را در یک محیط جمع کرده است.
سیستم امتیاز
کاربر رایگان از ۹ فروردین ۱۴۰۵ (۳۰ مارس ۲۰۲۶) در بیشتر کشورها روزانه ۳۰۰ امتیاز میگیرد. قبلاً این عدد ۳۰۰۰ بود. هر پیام بسته به مدلی که انتخاب میکنید امتیاز مصرف میکند. امتیازها هر ۲۴ ساعت شارژ میشوند ولی به روز بعد منتقل نمیشوند.
برای چه کسی مناسب است؟ کسانی که میخواهند جواب مدلهای مختلف را به یک سؤال با هم مقایسه کنند. با ۳۰۰ امتیاز روزانه برای کار سنگین کافی نیست.
۵. GitHub Copilot Free: مخصوص برنامهنویسها
اگر کدنویسی میکنید، GitHub یک پلن رایگان برای افراد دارد.
امکانات پلن رایگان
- ۲۰۰۰ پیشنهاد کد (تکمیل خودکار) در ماه
- سهمیه ماهانه محدود برای چت و حالت ایجنت
- دسترسی به مدلهایی مثل GPT-5 mini و Claude Haiku 4.5
- کار در VS Code، Visual Studio و خط فرمان (Copilot CLI)
نکته: GitHub ممکن است از تعامل کاربران پلنهای رایگان و Pro برای آموزش مدلهایش استفاده کند، مگر اینکه در تنظیمات حساب این گزینه را خاموش کنید.
برای چه کسی مناسب است؟ برنامهنویسها و دانشجوهای رشته کامپیوتر.
۶. gpt-oss روی کامپیوتر خودتان: کاملاً رایگان و آفلاین
OpenAI در مرداد ۱۴۰۴ (اوت ۲۰۲۵) دو مدل متنباز به اسم gpt-oss-20b و gpt-oss-120b منتشر کرد. اینها اولین مدلهای زبانی متنباز OpenAI بعد از GPT-2 هستند. مجوزشان Apache 2.0 است، یعنی استفاده تجاری هم آزاد است.
چه سختافزاری لازم است؟
- gpt-oss-20b: حدود ۱۶ گیگابایت حافظه. با یک لپتاپ یا کامپیوتر قوی اجرا میشود.
- gpt-oss-120b: حدود ۸۰ گیگابایت حافظه، یعنی کارت گرافیک سطح سرور لازم دارد.
نحوه اجرا
سادهترین راه، نصب برنامه Ollama یا LM Studio و دانلود مدل از داخل خود برنامه است. وقتی مدل نصب شد، بدون اینترنت هم کار میکند و دادههایتان از کامپیوتر بیرون نمیرود.
برای چه کسی مناسب است؟ کسانی که سختافزار مناسب دارند و حریم خصوصی یا کار آفلاین برایشان مهم است. این روش اینترنت لازم ندارد و سقف استفاده هم ندارد.
۷. OpenRouter: نسخه رایگان gpt-oss بدون نیاز به سختافزار
اگر کامپیوتر قوی ندارید، سرویس OpenRouter نسخه رایگان هر دو مدل gpt-oss را ارائه میدهد (gpt-oss-20b:free و gpt-oss-120b:free). هم در محیط چت وبسایت قابل استفادهاند و هم از طریق API.
مزیت برای توسعهدهندهها
API سرویس OpenRouter با API خود OpenAI سازگار است. یعنی در بیشتر کتابخانهها فقط کافی است آدرس پایه (base URL) را عوض کنید. این برای ساختن ربات تلگرام یا ابزارهای تولید محتوای خودکار مناسب است. مدلهای رایگان سقف درخواست دارند و ممکن است در ساعتهای شلوغ کند شوند.
برای چه کسی مناسب است؟ کسبوکارهای کوچک و توسعهدهندههایی که میخواهند بدون هزینه، هوش مصنوعی را به ابزارهای خودشان وصل کنند.
جدول مقایسه سریع
| روش | مدل رایگان | ثبتنام لازم است؟ | محدودیت اصلی | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| ChatGPT رایگان | GPT-6 Luna | بله | سقف برای ابزارها (فایل، تصویر، صدا) | همه کاربران |
| Microsoft Copilot | مدلهای جدید OpenAI (حالت Smart) | حساب مایکروسافت | سقف برای بعضی امکانات | کاربران ویندوز و Edge |
| Duck.ai | GPT-5.4 mini و nano، gpt-oss-120b | خیر | سقف روزانه | حریم خصوصی |
| Poe | مدلهای متنوع | بله | ۳۰۰ امتیاز در روز | مقایسه مدلها |
| GitHub Copilot Free | GPT-5 mini و مدلهای دیگر | حساب GitHub | ۲۰۰۰ پیشنهاد کد در ماه | برنامهنویسها |
| gpt-oss محلی | gpt-oss-20b و 120b | خیر | سختافزار قوی لازم دارد | کار آفلاین و محرمانه |
| OpenRouter | gpt-oss (نسخه free) | بله | سقف تعداد درخواست | توسعهدهندهها |
کدام روش را انتخاب کنیم؟
برای تولید محتوای روزمره، مثل کپشن، پست تلگرام یا متن تبلیغ، ChatGPT رایگان یا Copilot کافی است. اگر میخواهید تولید محتوا را برای یک کانال یا فروشگاه خودکار کنید، OpenRouter یا اجرای gpt-oss روی کامپیوتر خودتان انعطاف بیشتری دارد. در مقاله تولید محتوای انبوه برای کانال عمدهفروشی سختافزار به کمک AI یک نمونه کامل از این روند را توضیح دادهایم.
اگر این متنها را برای تبلیغ در تلگرام مینویسید، مقاله اشتباهات مرگبار تبلیغات تلگرامی فروشگاههای کامپیوتر را هم بخوانید. هوش مصنوعی متن را سریع مینویسد، ولی پیام و مخاطب درست را شما باید انتخاب کنید.
سؤالات متداول
آیا هنوز میشود از خود GPT-4 استفاده کرد؟
در ChatGPT نه، چون OpenAI در آوریل ۲۰۲۵ آن را کنار گذاشت. ولی مدلهایی که الان در نسخه رایگان هستند، مثل GPT-6 Luna، در بیشتر کارها از GPT-4 بهترند. پس دلیلی برای گشتن دنبال خود GPT-4 نیست.
نسخه رایگان ChatGPT سقف پیام دارد؟
طبق صفحه راهنمای OpenAI، چت متنی روزمره سقف تعداد ندارد. ابزارهایی مثل آپلود فایل، ساخت تصویر و چت صوتی سقف جداگانه دارند و ChatGPT وقتی به سقف برسید به شما اطلاع میدهد.
امنترین روش برای اطلاعات محرمانه کدام است؟
اجرای gpt-oss روی کامپیوتر خودتان، چون هیچ دادهای به سرور فرستاده نمیشود. در سرویسهای آنلاین، اطلاعات مشتری، رمز عبور یا اسناد محرمانه وارد نکنید.
استفاده تجاری از متنهایی که این ابزارها مینویسند مجاز است؟
در بیشتر این سرویسها، طبق شرایط استفادهشان، حق خروجی با کاربر است. مدلهای gpt-oss هم مجوز Apache 2.0 دارند که استفاده تجاری را آزاد میگذارد. با این حال پیش از انتشار، متن را بازبینی و ویرایش کنید و درستی اطلاعاتش را بررسی کنید.
چرا گاهی جواب هوش مصنوعی اشتباه است؟
مدلهای زبانی ممکن است با اطمینان کامل اطلاعات غلط بدهند، چیزی که به آن «توهم» (hallucination) میگویند. قیمتها، آمارها و ادعاهای فنی را همیشه با یک منبع معتبر چک کنید.
جمعبندی
دیگر لازم نیست برای استفاده رایگان از GPT-4 دنبال راههای دور زدن بگردید. نسخه رایگان ChatGPT همین حالا مدل قویتری در اختیارتان میگذارد. Copilot و Duck.ai هم گزینههای ساده و رایگانی هستند. برنامهنویسها میتوانند از GitHub Copilot Free استفاده کنند. و اگر کنترل کامل میخواهید، مدلهای متنباز gpt-oss را روی کامپیوتر خودتان یا از طریق OpenRouter اجرا کنید. پیشنهاد ما این است که از ChatGPT رایگان شروع کنید و هر وقت به محدودیتی خوردید، سراغ یکی از روشهای دیگر بروید.








